HUISMUSSEN ZIJN STRAATJONGENS.
18-04-2011 - Een bericht van Nico de Haan: Bekende vogelkenner, natuurliefhebber en ambassadeur van Vogelbescherming Nederland.
Zo heten ze niet, maar we gaan het vandaag wel over ze hebben. Brutaal, slim en nog steeds bijna overal te zien. Huismussen herken ik vanaf enige afstand meestal aan het gedrag. Altijd hippen, nooit lopen en een gedrongen, gehurkte houding, de poten komen er maar net onderuit. Het verenpak is nogal flodderig waardoor hij er propperig uitziet.
Huismussen kunt u het hele jaar door waarnemen, maar de heren tjilpen, gestimuleerd door de voorjaarskriebels, heel wat af dezer dagen en laten zich stevig gelden vanaf de dakgoot. De kans is groot dat u de huismussen misschien al wel honderden keren gezien heeft maar nog nooit echt goed heeft bekeken. Test: heeft de huismusman een klein vlekje achter het oog en zo ja, welke kleur heeft dat: wit, zwart of bruin? Dat bedoel ik, kijken en zien is nog lang geen waarnemen. Huismussen zien er vanuit de verte een beetje bruinig uit. Maar als het zonnetje schijnt en je neemt de moeite ze met een verrekijker eens goed te bekijken, dan zie je pas hoe mooi ze zijn. Het vrouwtje heeft een zwartbruin gestreepte rug en langs de vleugelpennen okerkleurige randjes. De uitdrukking van de kop krijgt een accent door een duidelijke beige wenkbrauwstreep. Als je goed kijkt dan zie je dat die wenkbrauw, net als bij ons, bij elk individu iets lichter of donkerder, smaller of breder is. Vaak hebben huismussen één of meer witte veertjes in de vleugels waardoor ze ook individueel te herkennen zijn. Omdat het standvogels zijn kun je ze soms gedurende een paar jaar steeds weer tegenkomen in dezelfde buurt.
ELKE HUISMUS IS WEER ANDERS.
De huismusman heeft ook een bijzondere kleurtekening. Het kleine witte vlekje achter het oog is bij elk individu weer anders, maar veel opvallender is de zwarte bef. Huismussen leven in sociale familieverbanden en binnen de groep heerst een duidelijke hiërarchie.
Hoe groter de zwarte bef, des te meer macho gedrag en des te hoger de status. Witte wangen, kastanjebruin afgezet en daarboven een grijze kruin completeren het geheel. Huismussen veranderen in de loop van het jaar. De kleuren worden in het najaar steeds pittiger en in het voorjaar wordt de snavel steeds donkerder van kleur.
Huismussen kom je soms op onverwachte plaatsen tegen. Vooral in het voorjaar, als er jongen zijn, wordt er op insecten gejaagd en moeten ze hun straatje uit. Mijn huis is afgedekt met platte dakleren shingles en daar heeft geen huismus iets aan. De huismussen bij mij in de buurt wonen op de Stationsweg een paar honderd meter verderop. Alleen in mei en juni zie ik ze in mijn tuin. Bij de vijver jagen ze dan op slome langpootmuggen en spinnen.
Pas zag ik een huismus een kwartier lang bezig met een libel. Voorzichtig, beducht voor de stevige kaken van de libel, pikte de huismusman net zo lang in het libellelijf tot het niet meer bewoog om het vervolgens smakelijk op te eten. Het restje ging mee als voer voor de jongen.
HUISMUS ACHTERUIT?
De cijfers geven aan dat de huismus op een aantal plaatsen achteruit gaat. Waardoor? We weten het niet precies. Er worden steeds meer tuinen bestraat, maïsakkers hebben de graanvelden vervangen en groene plekjes in dorpen en steden worden volgebouwd. Dertig jaar geleden klopten de huismoeders in alle straten in alle achtertuinen allemaal zo rond negen uur de tafellakens met ontbijtkruimels uit. Daar kon je als huismus op wachten. Maar tafellaken uitkloppende huismoeders zijn steeds zeldzamer en waar haal je als huismus dan je ontbijt vandaan?
|
aanvragen
